Badania na 4-tej katarakcie w Sudanie

W styczniu i lutym 2009 roku miał miejsce szósty sezon badań polskiej misji archeologicznej prowadzącej prace na 4-tej katarakcie w Sudanie w obrębie koncesji Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego, na obszarze zagrożonym przez zalanie przez spiętrzone wody Nilu.  Fundacja Patrimonium wsparła finansowo to ważne przedsięwzięcie.

W skład zespołu kierowanego przez  Marka Chłodnickiego z Muzeum Archeologicznego w Poznaniu wchodzili: archeolodzy z Muzeum Archeologicznego w Poznaniu, Instytutu Archeologii UJ w Krakowie, Instytutu Wschodniego w Poznaniu, antropolog z Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie i rzeźbiarze z Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu, a także zoolog Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Badania finansowane były przez Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW w Warszawie przy wsparciu Fundacji Patrimonium, ASP w Poznaniu, Instytutu wschodniego UAM i sponsorów prywatnych.
W trakcie sezonu zostały uzupełnione badania powierzchniowe w rejonie Gamamiya i Keheili, gdzie odkryto 27 nowych stanowisk archeologicznych, datowanych od środkowego paleolitu po czasy nowożytne.
Znaczna część prac skoncentrowana była  na dokumentacji petroglifów. Prace były prowadzone na obszarach, gdzie występują koncentracje rytów naskalnych kolo wiosek Keheili, Gamamiya oraz w górach Gurgurib. Dokumentacja petroglifów odbywała się pod kierunkiem Andrzeja Rozwadowskiego. Petroglify były dokumentowane na trzy sposoby: przerysowywane na przeźroczystej folii, fotografowane cyfrowo, oraz przez wykonanie odcisków silikonowych. Te ostatnie prace były wykonywane przez prof. Kazimierza Rabę. Celem wykonania odcisków było wykonanie w Polsce dokładnych kopii rytów naskalnych.
Przynależność chronologiczna i kulturowa sztuki naskalnej będzie możliwa po szczegółowej analizie dokumentacji, jej przerysowaniu w warunkach pracownianych oraz wykonaniu klasyfikacji tematycznej oraz statystycznej. Jednakowoż w przypadku stanowiska Gamamiya 67, możemy przypuszczać, na podstawie znajdowanych wokół materiałów ceramicznych, że przynajmniej część z nich możemy wiązać z horyzontem kermańskim natomiast ikonografia występująca na stanowisku Keheili 14 wskazuje na chrześcijańską proweniencję przynajmniej części z rytów.
Kontynuowano wykopaliska na stanowisku El Ar 1, rozpoczęte w  2007 r. Prace te, podobnie jak w poprzednim sezonie prowadziła Anna Longa. Stwierdzono obecność trzech grobów przykrytych kamiennymi nasypami. Dwa z nich datowane były na okres środkowokermański (1200-1000 p.n.e.) podczas gdy trzeci na postmeroicki (IV-VI w.).

Kolejne badane stanowisko w El Ar zostało oznaczone numerem 37. Przebadano tu jeden grób przykryty nasypem kamiennym. W trakcie wykopalisk zebrano znaczną kolekcję ceramiki, głównie datowanej na okres środkowokermański. Grób nie zawierał żadnego wyposażenia natomiast zmarły był okryty tkaniną, której odciski zostały stwierdzone na dnie grobu.
Trzecie z badanych stanowisk zostało oznaczone numerem  38. Są to pozostałości osadnicze skoncentrowane wokół kwarcowej wychodni. Również i tutaj ceramika pozwala datować to stanowisko na okres środkowokermanski..
Badania przeprowadzono również na czterech kurhanach post-meroickich znajdujących się na wschodnim krańcu stanowiska El Ar 31. Prace te prowadziły Artur Buszek i Michał Kurzyk. Kurhany te przykryte ziemno-żwirowymi nasypami były wyrabowane w starożytności. Odkryto w nich pozostawione naczynia ceramiczne oraz biżuterię.